🕉️ प्रस्तावना
![]() |
| 🌾 अंगणातलं गोपूजन - दिवाळीची सुरुवात मातृत्वाने |
दिवाळीच्या आनंदयात्रेचा पहिला दिवस - तो म्हणजे वसुबारस.
या दिवसानं दिवाळीच्या उत्सवाला मायेचा आणि कृतज्ञतेचा स्पर्श दिला आहे.
“वसु” म्हणजे गाय, “बारस” म्हणजे बारावा दिवस - द्वादशी.
या दिवशी गाई आणि त्यांच्या वासरांचं पूजन केलं जातं, कारण गाय ही फक्त प्राणी
नाही -
ती मातृत्व, अन्न, आणि समृद्धीचं जिवंत प्रतीक आहे. 🌿
माझ्या लहानपणी घरात गाय होती - आणि तिचं छोटं वासरू.
तो दिवाळीचा पहिला दिवस म्हणजेच वसुबारस.
सकाळी लवकर उठून आई अंगण झाडायची,
कुडाचं दार सजवायची, आणि अंगणात आघोळ घालायची.
गाय आणि वासराला ओवाळायचं, फुलं घालायची, आणि हळदीकुंकवाने त्यांचं पूजन व्हायचं.
आई म्हणायची - “आज गोमाता आशीर्वाद
देते, हिच्याशिवाय आपल्या घराचं भाग्य अपूर्ण आहे.”
त्या जुन्या घरात गोठा, बाजूला कुम्भेरी, आणि समोर मोकळं अंगण -
ते सगळं जणू पुन्हा डोळ्यांसमोर येतं.
त्या दिवसाचं वातावरण म्हणजे प्रेम, माया आणि निसर्गाच्या जवळ जाण्याचा उत्सव.
🌸 “जशी
आई आपल्या लेकरांचं पालन करते,
तशी गाय जगाचं पोषण करते -
म्हणून वसुबारस म्हणजे आई आणि गोमातेच्या
आशीर्वादाचा दिवस.” 🌾
“आठवणींचं अंगण - गोमातेच्या सान्निध्यातलं बालपण”
![]() |
| 🪷 बालपणीच्या आठवणीतलं गोमातेचं सान्निध्य |
माझ्या लहानपणी गाय फक्त घरातील जनावर नव्हती - ती घरातली ज्येष्ठ
व्यक्ती वाटायची.
सकाळी बाबा दूध काढायला गोठ्यात जायचे, आणि मी त्यांच्या मागे
धावत जायचो.
त्या वेळेस वासरू थोडं खट्याळ असायचं -
बाबा दुधाचं भांडं ठेवताच ते मध्येच तोंड
घालायचं,
आणि आई हसून म्हणायची,
“तो आधी प्यायलाच हवं, मग आपण!”
त्या गाईच्या अंगावरचा उबदार स्पर्श,
दुधाच्या सुवासात मिसळलेला कुडाचा गंध,
आणि त्या गोठ्यातल्या शांत वातावरणातलं नातं -
हे सगळं शब्दांनी नाही, भावनांनी आठवतं. 🌸
तेव्हा वाटायचं -
गाय म्हणजे फक्त उपजीविकेचा आधार नाही,
तर ती आपल्या घराची
“माय”
आहे.
ती नुसती दूध देत नाही, ती शांती, ममता आणि समाधान देत असते.
🌿 “गायीतलं
प्रेम म्हणजे आईच्या हातातली ऊब -
ज्याला एकदा अनुभवलं की आयुष्यभर विसरता
येत नाही.”
🌾 वसुबारसचं महत्त्व आणि अर्थ - “मातृत्व, माती आणि माणुसकीचा दिवस”
![]() |
“गाईला नमस्कार म्हणजे निसर्ग, मातृत्व आणि पृथ्वीला वंदन.” |
वसुबारस म्हणजे केवळ सण नाही - तो
मातृत्वाचा उत्सव आहे.
या दिवशी आपण पूजतो ती फक्त गाय
नाही, तर तिच्यामधून दिसणारं
आईपणाचं रूप.
गाय आणि वासराचं नातं हे शब्दांत मावणारं
नाही - ते पाहिलं कीच
समजतं.
वासरू आईभोवती गुंडाळतं, तिच्या डोळ्यांत पाहून शांत होतं,
आणि गाय जशी आपल्या लेकरावर जीभ फिरवते, तसं प्रेम जगात दुसरं कुठे नाही.
🌸 म्हणून
हा दिवस म्हणजे “आई” आणि “गोमाता” - दोघींनाही वंदन.
कारण दोघीही जगाला पोषण देतात -
एक मायेच्या हातानं, आणि दुसरी दुधाच्या थेंबानं.
महाराष्ट्रासारख्या
शेतीप्रधान भूमीत, गाय ही फक्त दुधाची
स्रोत नव्हती -
ती शेतकऱ्याच्या जीवनाचा आधार आहे.
ती शेतात बैलांसोबत उभी राहायची, पिकाच्या पहिल्या मूठीत तिचं नाव घ्यायचं,
आणि घरात पहाटे तिच्या घंटीचा नाद म्हणजे दिवसाची पहिली प्रार्थना व्हायची.
या दिवशी गोमातेचं पूजन म्हणजे कृतज्ञतेचं दर्शन.
गाय, पृथ्वी आणि आई - या तिघींच्या माध्यमातून
निसर्गाशी जोडलेलं आपलं माणुसकीचं बंधन आपण पुन्हा जागं करतो.
🌿 “गोसेवा
म्हणजे केवळ धर्म नाही -
ती पृथ्वी, निसर्ग आणि आई या तिन्हींचा
सन्मान आहे.”
त्या क्षणी देवळात नव्हे, तर गोठ्यातही भक्ती
फुलते.
कडब्याचा सुगंध, ओवाळणीचा आवाज, आणि वासराच्या डोळ्यांतील प्रेम -
हीच तर खरी पूजा आहे, हीच खरी प्रार्थना आहे.
🪷 गाईचं स्थान वेदांत - “अघ्न्या” ते “विश्वमाता” 🌾
वसुबारसचा अर्थ आपण भावनेनं समजलो,
आता पाहू - आपल्या वेद आणि पुराणांमध्ये गाईचं स्थान किती पवित्र मानलं गेलं आहे.
वेदांमध्ये गाईला “अघ्न्या” म्हटलं आहे -
म्हणजे जी कधीही मारू
नये, कारण ती जीवन पोसणारी शक्ती आहे.
ती अन्न देते, औषध देते, आणि वातावरणात शुद्धता आणते.
ऋग्वेदात एक सुंदर मंत्र आहे -
“गावो
विश्वस्य
मातरः”
म्हणजेच गाई या संपूर्ण विश्वाच्या माता आहे. 🌸
![]() |
| 📜 वेदांतील गोमाता - सर्व देवतांचा निवासस्थान |
त्या केवळ दूध देत नाहीत, तर त्या पृथ्वीच्या
ऊर्जेचं संतुलन राखतात.
त्यांचं अस्तित्व म्हणजे समृद्धी, आणि त्यांचा नाद म्हणजे शांती.
पुराणांनुसार, गाईत सर्व देवता वास करतात -
विष्णू तिच्या शृंगात, ब्रह्मा तिच्या मस्तकात, आणि महेश तिच्या हृदयात.
म्हणूनच गाईचं पूजन म्हणजे देव, निसर्ग आणि मातृत्व - या तिन्ही शक्तींचं
वंदन.
🌿 “गोमातेचं पूजन म्हणजे पृथ्वीला, निसर्गाला आणि आईच्या मायेचं स्मरण.”
वेदांनी गाईला केवळ पवित्र नव्हे तर जीवसृष्टीच्या स्थैर्याचं केंद्रबिंदू मानलं आहे.
म्हणूनच वसुबारसच्या दिवशी तिचं पूजन केल्याने केवळ धर्म नव्हे,
तर पर्यावरण, शेती आणि समाजाचं संतुलन जपलं जातं. 🌾
🪷 श्रीकृष्ण, गाय आणि वसुबारस - भक्ती, मातृत्व आणि निसर्गाचं एकत्र रूप 🌿
वसुबारस म्हटलं की, फक्त गाई–वासरांचं पूजन नाही,
तर श्रीकृष्णाच्या “गोपाळ” रूपाचं स्मरण केलं जातं.
कृष्णाचं बालपण म्हणजे गाई–वासरांचा खेळ,
आणि त्या प्रेमानं गुंफलेलं भक्तीचं विश्व. 🌾
![]() |
| “श्रीकृष्णाचं बालपण म्हणजे गाई- वासरांच्या मायेतील भक्तीचं रूप.” |
🌸 गोपालकृष्ण आणि गाईचं नातं
श्रीकृष्णाला “गोविंद”, “गोपाळ” आणि “गोवर्धनधारी” अशी अनेक नावं मिळाली -
आणि ती सगळी एका
नात्याशी जोडलेली आहेत - गाईशी आणि वासराशी.
तो स्वतः वासरांसोबत खेळायचा, गवत खायला न्यायचा,
त्यांच्या आवाजात बोलायचा, आणि त्यांना नावानं हाक मारायचा.
त्याचं हे नातं म्हणजे
दैवी माया आणि मातृत्वाचं जिवंत प्रतीक.
“गावो मे मित्रा” - श्रीमद्भागवत
पुराणातलं वचन.
म्हणजेच - “गाई माझ्या सख्या आहेत.” 🐄
हीच भावना वसुबारसच्या पूजनात उमटते -
जिथं आपण गाई–वासराच्या माध्यमातून त्या गोपालभावाला वंदन करतो.
🌿 वासरं - प्रेम, निरागसता आणि भक्तीचं प्रतीक
वासरं म्हणजे केवळ प्राणी नाहीत - ती निर्मळ भक्ती आणि नात्याचं निरागस रूप आहेत.
श्रीकृष्ण लहानपणी गाई-वासरांच्या प्रेमातच रमला होता.
आई यशोदा जशी कृष्णाचं संगोपन करायची,
तशीच गाय आपल्या वासराचं करते -
म्हणूनच या सणाला मातृत्वाचा
उत्सव म्हटलं जातं.
वसुबारसच्या दिवशी जेव्हा आपण गाई–वासराचं पूजन करतो,
तेव्हा आपण यशोदा आणि कृष्ण या दोघांच्या नात्याचं प्रतिबिंब अनुभवतो -
आईचं प्रेम आणि लेकराची भक्ती एकत्र जिवंत होते. 💛
🌾 कृष्णलीला आणि गोवत्स पूजनाचं मूळ
श्रीमद्भागवत पुराणात एक सुंदर कथा
आहे -
एकदा ब्रह्मदेवाने कृष्णाच्या सर्व गाई, वासरं आणि मित्रांना लपवलं.
तेव्हा कृष्णाने स्वतःच त्या सर्व रूपांत प्रवेश केला -
तोच गाय झाला, तोच वासरं झाला, आणि तोच मित्रही झाला.
ही लीला म्हणजेच वसुबारसचा आध्यात्मिक गाभा -
गाय, वासरं आणि मानव - हे सगळं एकाच दैवी प्रेमानं जोडलेलं आहे.
“यः सर्वत्र गोवत्सेषु भगवान् वर्तते सदा” - भागवत पुराण
म्हणजे - “भगवान सर्व गाई–वासरांत वास करतो.” 🌸
💫 आध्यात्मिक अर्थ - दैवत्व, मातृत्व आणि भक्तीचा संगम
वसुबारसचा सण म्हणजे या
तिन्ही भावनांचं पूजन -
गाय म्हणजे मातृत्वाचं रूप,
वासरं म्हणजे भक्तीचं रूप,
आणि श्रीकृष्ण म्हणजे दैवत्वाचं रूप.
या दिवशी आपण गाई-वासराच्या माध्यमातून या तीन शक्तींचं
एकत्र वंदन करतो.
🌿 “गाय
म्हणजे माया, वासरं म्हणजे प्रेम,
आणि श्रीकृष्ण म्हणजे त्या प्रेमाचा अर्थ.”
🌼 वसुबारस आणि दिवाळीचा संबंध - “प्रेमाच्या आरंभाची पहिली ज्योत”
दिवाळीचा उत्सव पाच दिवसांचा असला,
तरी त्याचा पहिला दिवा पेटतो तो वसुबारसच्या सकाळीच.
जसं नवरात्रीचा आरंभ शुद्धतेच्या संकल्पानं होतो,
तसंच दिवाळीची सुरुवात गोपूजन आणि कृतज्ञतेच्या भावनेनं होते.
हा दिवस सांगतो -
“आधी मातीला, नंतर माणसाला, मग देवाला नमस्कार.”
म्हणजे आधी पृथ्वी आणि निसर्गाशी एकरूप होणं,
आणि मग त्या मायेच्या
ऊबेनं दिवाळीचे उर्वरित दिवस उजळवणं. 🌿
वसुबारस म्हणजे दिवाळीचा आत्मा.
या दिवशी गाई आणि वासराचं पूजन म्हणजे “मातृत्वाचं स्वागत,”
धनत्रयोदशीला येतं “समृद्धीचं स्वागत,”
आणि लक्ष्मीपूजनाला - “दैवत्वाचं स्वागत.”
म्हणजे दिवाळी हा एक भावनिक
प्रवास आहे -
मायेतून संपन्नतेकडे, आणि संपन्नतेतून प्रकाशाकडे.
या दिवशी जशी गोमातेच्या डोळ्यांत कृतज्ञतेची झळाळी दिसते,
तशीच झळाळी पुढच्या दिवसांत दीपांमध्ये दिसते.
🌸 म्हणूनच
असं म्हणतात -
“वसुबारस म्हणजे प्रेम आणि कृतज्ञतेचा आरंभ,
जो दिवाळीच्या प्रत्येक दिव्याला अर्थ देतो.”
💫 “पहिली प्रार्थना गाईला, पहिली ज्योत मायेची -
यातूनच सुरू होते दिवाळीची खरी उजळणी.”
🪔 पूजन पद्धत आणि पारंपरिक विधी - “मातृत्वाच्या स्पर्शानं सुरू होणारा दिवस”
वसुबारसची सकाळ म्हणजे गावातल्या प्रत्येक घरातली एक वेगळीच चैतन्यपूर्ण
हालचाल.
अंगणात झाडू फिरतो, शेणाने स्वस्तिक आणि कमळाची आकृती रेखाटली जाते,
आणि हवेत ओल्या मातीचा सुगंध दरवळतो. 🌿
🌸 पारंपरिक पूजन पद्धत
1. अंगण आणि गोठ्याची शुद्धीकरण:
पहाटे अंगण आणि गोठा स्वच्छ करून गाई–वासरांना स्नान घातलं जातं.
त्यांच्यावर हळदीचं पाणी शिंपडतात, आणि फुलांनी सजवतात.
2. गाई-वासराचं पूजन:
गाईच्या कपाळावर कुंकू आणि हळद लावतात, गळ्यात फुलांची माळ घालतात.
वासराला गोड पदार्थ - साखर, गूळ, खीर, किंवा पातळ दूध नैवेद्य म्हणून देतात.
तो प्रसाद म्हणजे प्रेमाचा पहिला अर्पण - निसर्गासाठी आणि मातृत्वासाठी.
3. गोवत्स व्रत कथा:
महिलांकडून “गोवत्स द्वादशी”ची कथा ऐकली
जाते -
जिथं देवकी आणि कृष्ण, किंवा पार्वती आणि गोमाता यांच्या संवादातून
सेवा, माया आणि कृतज्ञतेचं तत्त्वज्ञान शिकवलं जातं.
4. आरती आणि प्रणाम:
गाईसमोर दिवा लावून आरती केली जाते.
त्या दिव्याच्या ज्योतीत गाईच्या डोळ्यांतलं प्रेम दिसतं -
एक शांत, नि:शब्द मातृत्वाचं
दर्शन.
🌸 “गाईच्या डोळ्यांत पाहणं म्हणजे स्वतःच्या मातृत्वाचं प्रतिबिंब पाहणं.”
त्या क्षणी पूजा करणारा प्रत्येक माणूस विसरतो -
की तो शेतकरी आहे,
स्त्री आहे, की मुलगा -
तो फक्त एक लेकरू असतो,
आपल्या गोमातेच्या कुशीत. 💫
🏡 गावातील आणि शहरातील वसुबारस - “भावनेचं रूप बदललं, अर्थ नाही” 🌿
🌾 गावातली वसुबारस - परंपरेची ऊब
गावात या दिवशी पहाटेपासून
एक गोड हालचाल सुरू असते.
गाई–वासरांना स्नान घालून त्यांच्या अंगावर हळद, कुंकू, आणि फुलांची माळ लावली जाते.
त्यांच्या डोक्यावर झेंडे बांधले जातात, आणि गळ्यात छोट्या घंटा झुलतात. 🔔
![]() |
| 🌾 गावातली वसुबारस - परंपरेची ऊब आणि भजनांचा नाद |
शेतकरी, स्त्रिया आणि लहान मुलं सगळेच अंगणात किंवा गोठ्यात जमतात.
गाईच्या अंगावर हलकं हात फिरवत ते म्हणतात -
“तू आमचं जीवन आहेस, तू आमचं अन्न
आहेस.”
त्या स्पर्शात केवळ भक्ती नसते,
तर कृतज्ञतेची ऊब आणि निसर्गाशी जोडलेलं नातं असतं.
काही गावांत सामूहिक गोपूजन होतं -
गावभर आरत्या, भजनं, आणि “जय गोमाते”चा
गजर ऐकू येतो.
तो आवाज फक्त श्रद्धेचा नसतो -
तो आहे मातृत्व आणि निसर्गाचा उत्सव. 🌸
🌆 शहरातली वसुबारस - श्रद्धेचं प्रतीक
शहरात जरी गोठे नसले, तरी भावना तितक्याच पवित्र असतात.
लोक आपल्या घरात गोमातेचं चित्र, मूर्ती किंवा प्रतीक ठेवतात,
त्यासमोर दिवा, नैवेद्य, आणि साखर-दूधाचं अर्पण करतात.
![]() |
“घरातल्या देव्हाऱ्यातही आज गोमातेची माया दरवळते.” |
महिलांकडून “वसुबारस कथा” सांगितली जाते -
कशी गाईनं आपल्या वासराचं रक्षण केलं,
आणि त्या मातृत्वानं देवत्वाचं रूप धारण केलं.
त्या कथेतून प्रत्येक आईला, प्रत्येक लेकराला
“आपुलकीचं महत्त्व” जाणवतं. 💫
काही सोसायट्यांमध्ये आता सामूहिक पूजनही होतं -
जिथं छोट्या मुलांना सांगितलं जातं,
“ही गाय म्हणजे आपली दुसरी आई आहे.”
🌿 म्हणूनच
-
“गावात गाईंचं पूजन होतं; शहरात भावनेचं.”
दोन्ही ठिकाणी हेतू एकच - मायेला वंदन आणि माणुसकीचं जतन.
🌾 गाई आणि शेतीचा संबंध - पर्यावरणाचा जीवंत श्वास 🌿
गाय म्हणजे फक्त एक प्राणी नाही
- ती शेतीचा आत्मा, भूमीचा श्वास, आणि माणसाच्या उदरनिर्वाहाची जिवंत ओळ आहे.
वसुबारसचा सण आपल्याला “गाय म्हणजे निसर्गाचं रूप” हे पुन्हा स्मरण
करून देतो.
🌾 शेतीचा पाया - गोसेवा आणि भूमिसेवा
पूर्वीच्या काळात शेताचं संपूर्ण जीवन गाईभोवती फिरायचं.
तिच्या शेणातून खत तयार व्हायचं
- जे जमिनीला पोषण द्यायचं.
गोमूत्राचं औषधी उपयोग आयुर्वेदात आजही मान्य आहे.
गाईच्या चालीनं शेतात जमिनीचं वातानुकूलन होतं, त्यामुळे माती जिवंत राहायची.
असं म्हणतात, “गाईशिवाय शेती म्हणजे शरीराशिवाय प्राण.” 🌿
🌾 अर्थव्यवस्थेचा केंद्रबिंदू
प्राचीन भारतात “धन” म्हणजे फक्त पैसा नव्हे - तर गाईंची संख्या.
त्याचं कारण होतं - गाय म्हणजे अन्न, ऊर्जा आणि संपन्नतेचं मूळ.
गाईमुळे दूध, दही, लोणी, तूप, शेणखत, चारा, आणि कामगारांची शक्ती -
सगळं तयार व्हायचं.
शेती चालायची, गाव चालायचं, आणि संस्कृतीही त्या “मायेच्या दूधावर” वाढायची. 🐄
🌾 निसर्गाशी संतुलन - “गाय म्हणजे पृथ्वीचा श्वास”
गाईचं अस्तित्व मातीला, पाण्याला, आणि हवेलाही संतुलित करतं.
तिच्या शेणानं तयार होणारा वायू जमिनीचा तापमान कमी करतो,
तर गोमूत्राचं मिश्रण जमिनीतील जंतू नष्ट करून नैसर्गिक खत तयार करतं.
आजच्या रासायनिक खतांच्या काळातही,
गोखत आणि जीवामृत ही शेतीला परत
जिवंत बनवणारी पारंपरिक देणगी आहे.
🌾 गाईचं धार्मिक आणि आध्यात्मिक रूप
वेदांमध्ये म्हटलं आहे -
“गावो विश्वस्य मातरः”
- गाई या संपूर्ण विश्वाच्या
माता आहेत.
त्यामुळेच तिला “अघ्न्या” म्हटलं आहे - म्हणजे जी कधीही मारू
नये.
गाईचं पूजन म्हणजे पृथ्वी, निसर्ग आणि मातृत्व या तिन्हींचं वंदन.
🌸
🌾 आजचा काळ - हरवलेलं नातं, पण पुन्हा जपायचं संकल्प
आजच्या आधुनिक शेतीत गाईंचं महत्त्व कमी होत चाललंय,
पण “ऑर्गॅनिक शेती” आणि “गौसंवर्धन” चळवळ पुन्हा जिवंत होत आहे.
शेतकरी आणि तरुण पिढी पुन्हा गाईच्या महत्त्वाकडे वळत आहेत -
कारण गाईशिवाय पर्यावरणाचं आणि आरोग्याचं संतुलन अशक्य आहे.
🌿 म्हणून -
“गाय आणि शेतीचं नातं म्हणजे निसर्गाशी मैत्री.
ज्याने हे नातं जपलं,
त्यानं संस्कृतीही जपली.”
गाईचं रक्षण म्हणजे शेतीचं रक्षण,
आणि शेतीचं रक्षण म्हणजे संस्कृतीचं रक्षण. 🌾
🌍 भारतभरातील वसुबारस - वेगवेगळ्या नावांनी, पण भावना एकच 🌿
![]() |
“वसुबारसची भावना - महाराष्ट्रात, गुजरातेत, उत्तर भारतात, सगळीकडे तीच.” |
वसुबारसचा सण जिथं जिथं
साजरा होतो,
तिथं त्याचं रूप थोडं वेगळं असतं, पण अर्थ कायम
तोच -
“गाय म्हणजे माता, आणि वासरं म्हणजे आपुलकीचं प्रतीक.” 💛
🇮🇳 महाराष्ट्र
इथं या दिवसाला वसुबारस
किंवा गोवत्स द्वादशी म्हणतात.
गाई–वासरांचं पूजन, गोमातेचं आराधन, आणि “गोवत्स व्रत कथा” ऐकण्याची प्रथा पिढ्यानपिढ्या चालू आहे.
शेतकरी समाजात हा दिवस म्हणजे
कृतज्ञतेचा उत्सव.
🇮🇳 गुजरात
गुजरातमध्ये याला “वाघ बरस” किंवा “वासर बारस” म्हणतात.
येथेही गाई-वासरांना सजवलं जातं,
महिलांकडून आरती केली जाते, आणि घराघरांत गोड पदार्थ बनवले जातात.
या दिवशी गाईला ‘धरती माँ’चं रूप मानून
शेतीत तिचं आशीर्वाद घेतलं जातं.
🇮🇳 उत्तर भारत
उत्तर भारतात “गोवत्स द्वादशी” किंवा “गोपाष्टमी” म्हणून हा दिवस साजरा
होतो.
गाईंचं सामूहिक पूजन, कथा ऐकणं, आणि व्रताचं पालन -
या सगळ्यात मातृत्व आणि भक्तीभावाचं दर्शन होतं.
काही ठिकाणी कृष्ण-गोपाल आणि गाई यांचं पूजनही केलं जातं. 🐄
🇮🇳 दक्षिण भारत
दक्षिण भारतात या दिवशी “नंदी पूजा”
किंवा “गोवत्स पूजा” केली जाते.
कृष्णाच्या नंदगोकुळ काळातील गोपाल संस्कृतीचं स्मरण म्हणून,
गाईला नंदीचं रूप मानून ती शेतीची आणि
समृद्धीची देणगी मानली जाते.
🌿 अर्थ
सर्वत्र
एकच
-
जगात कुठेही साजरा झाला तरी हा दिवस आईच्या
प्रेमाला आणि निसर्गाच्या कृतज्ञतेला प्रणाम करणारा आहे.
💫 “नावं
बदलतात, भाषा बदलते, पण भावना तीच
राहते -
मातृत्वाची, कृतज्ञतेची आणि प्रेमाची.” 🌸
🌸 आधुनिक काळातील अर्थ - हरवतंय पण अजूनही जिवंत आहे 🌿
आजच्या वेगवान आयुष्यात, सणांचं तत्त्व जणू मोबाईलच्या स्क्रीनमध्ये अडकलंय.
फोटो येतात, स्टेटस लागतात, पण भाव हरवतो.
गाई–वासरांचं पूजन प्रत्यक्ष होत नाही, पण त्यामागचं प्रेम
अजूनही मनात आहे. 💛
कधी काळी गावात गाईच्या पायाशी वाकून “देवीसारखं” नमन केलं जायचं,
आज शहरात आपण तिचं छायाचित्र लावून त्या आठवणींना प्रणाम करतो.
काही परंपरा थांबल्या असल्या तरी भावना अजूनही जिवंत आहेत -
त्या आईच्या स्पर्शात, आणि निसर्गाच्या श्वासात.
🌾 हा
सण सांगतो -
“सुख म्हणजे फक्त मिळवणं नाही,
तर ज्या हातांनी आपल्याला दिलं त्यांना धन्यवाद देणं.”
💫 “वसुबारस आपल्याला शिकवते -
कृतज्ञता
हीच
खरी
पूजा
आहे.”
🌿 “गाय–वासरं” आजच्या काळात प्रतीक बनली असतील,
पण त्यांचा संदेश अजूनही जिवंत आहे -
माणूस, निसर्ग आणि प्राणी यांच्यातील प्रेम,
हीच खरी दिवाळीची सुरुवात आहे.
💛 आई आणि गोमाता - दोन प्रेमांची एकच ज्योत 🌿
![]() |
“गाईच्या डोळ्यात आईचं प्रेम, आणि आईच्या कुशीत गोमातेची माया.” |
आई आपल्या लेकरासाठी जसं सगळं विसरते,
तसं गाईचंही ममत्व असतं -
ती आपल्या वासराला जपते, संरक्षित करते, आणि त्याच्यावर मायेचं सावट ठेवते. 🪷
ती
बोलत नाही, पण तिच्या नजरेतून
एक अमर प्रेम झळकतं.
वासरू तिच्याकडे पाहतं, आणि त्या नजरेत कृतज्ञतेचा
सागर असतो.
तिच्या त्या मूक नात्यातूनच देवत्व प्रकट होतं.
आपल्या
संस्कृतीत गाईला गोमाता
म्हटलं गेलं -
कारण ती आईसारखीच असते,
देते - पण काही मागत
नाही.
तीचं दूध फक्त शरीर पोसत नाही,
तर ती देत असलेलं
प्रेम आत्म्यालाही शांत करतं. 🌾
आई
आणि गोमाता -
या दोघींच्या उबेनं जग उभं आहे.
एक आपल्याला जन्म देते,
तर दुसरी आपल्याला जीवन टिकवायला अन्न देते.
🌿 “आई आणि गोमाता
- दोघीही देतात, काही मागत नाहीत.
दोघींच्या उबेनं घर, संस्कृती आणि मन उजळतं.” 💫
🌸 “आईच्या हातात जसं आशिर्वाद असतो,
तसंच गोमातेच्या नजरेतही दैवत्व दडलेलं असतं.”
🌱 प्रेरक विचार - वसुबारसचा खरा संदेश 🌾
🌿 “गाईला वंदन म्हणजे मातेला प्रणाम.”
कारण दोघींच्या प्रेमात फरक नाही -
एक जन्म देते, दुसरी जीवनाचं पोषण करते.
🌸 “दिवाळीचा आरंभ कृतज्ञतेने झाला, तर प्रत्येक दिवस
प्रकाशमय होतो.”
जेव्हा सणाच्या पहिल्या दिवशी आपण ‘धन
नव्हे, भावना’ पूजतो -
तेव्हाच दिवाळीचं खरं तेज निर्माण होतं.
💫 “गाईचं दूध पिणं नाही - तिचं प्रेम अनुभवणं शिका.”
त्या मूक नजरेत दैवत्व आहे, त्या श्वासात मातृत्व आहे -
आणि त्या प्रेमातच आहे आपल्याला जोडणारं संस्कृतीचं सोनं.
🌾 “वसुबारस म्हणजे प्रेम, कृतज्ञता आणि निसर्गाशी मैत्री -
जिच्या मुळे दिवाळी फक्त उजेडाची नाही, तर आत्म्याचीही होते.”
🌕
🙏 Call to Action - तुमच्या आठवणींतील वसुबारस 🌾
✨ तुम्ही
तुमच्या घरी वसुबारस कशी साजरी करता?
🪔 गाई–वासराचं पूजन, गोवत्स व्रत, कथा किंवा काही खास आठवणी आहेत का?
![]() |
| ✨ वसुबारस - संस्कृतीच्या उजेडाचा पहिला दिवा |
🌿 कमेंटमध्ये
तुमचा
अनुभव
जरूर
लिहा
-
तुमचं अनुभवकथन, आठवणी किंवा परंपरेचं एखादं खास रूप
आम्हाला वाचायला नेहमीच आनंद वाटतो.
💛 जर तुमचा अनुभव
विशेष
आणि प्रेरणादायी वाटला -
तर त्याचा उल्लेख पुढच्या “गाथा महाराष्ट्राची” ब्लॉगमध्ये नक्की करण्यात येईल. 🌕
📣 चला, हा सण फक्त
वाचू नका - जपा, साजरा करा आणि पुढच्या पिढीला समजावून द्या.
कारण वसुबारस
म्हणजे
दिवाळीचा
आरंभ
नव्हे,
तर संस्कृतीच्या उजेडाचा पहिला दिवा आहे. 🌸
🌼 पुढचा सण - धनत्रयोदशी ✨
वसुबारसनंतर
येतो धनत्रयोदशी,
जो आरोग्य,
आयुर्वेद आणि धनलक्ष्मीचा दिवस मानला जातो.
या दिवशी भगवान धन्वंतरि आणि देवी लक्ष्मीची पूजा केली जाते.
त्याचा अर्थ, परंपरा आणि आधुनिक काळातील महत्त्व जाणून घ्या -
👉 पुढील
लेखात: “धनत्रयोदशी
- आरोग्य,
संपत्ती
आणि
संतुलनाचा
सण”
🌿
👉 पुढील
लेख वाचा:
धनत्रयोदशी
- आरोग्य,
संपत्ती
आणि
संतुलनाचा
सण 🌿
🔹
@गाथा महाराष्ट्राची –
आपली संस्कृती, आपली ओळख 🌺
📘
Facebook | 📷 Instagram | ✍️
Blog












कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
🌿 “आपले विचार आमच्यासाठी खूप महत्त्वाचे आहेत 🙏 या लेखातलं काय तुम्हाला आवडलं, कोणता अनुभव आठवला किंवा काही वेगळं मत असेल तर ते नक्की comments मध्ये शेअर करा. तुमची प्रतिक्रिया पुढच्या लेखासाठी प्रेरणा ठरेल ✨”